عملیات بانکداری اسلامی
وديعه
در
عقد وديعه بانك به عنوان يك محافظ و معتمد براي سپردهگذاري در نظر گرفته ميشود.در
بانكداري اسلامي هر شخص ميتواند پول خود را به صورت وديعه
نزد بانك به امانت بسپارد و هر گاه كه واست ميتواند آن را بدون كموكاست دريافت
كند.به اين سپرده سودي تعلق نميگيرد و در مقابل بانك با صلاح ديد خود صاحب سپرده
براساس ميزان استفاده از سپرده هديهاي تقديم ميكند.البته پرداخت اين هديه از سوي
بانك نيز هيچگاه تضمين نميشود اما بانك تلاش ميكند براي پاداش دادن به سپردهگذار
براساس طول يك دوره سپردهگذاري هديهاي به وي بدهد.
مرابحه
مرابحه از نظر لغوي به معني توافق دوطرفه براي سود يك معامله است. مرابحه قراردادي است كه براساس آن فروشنده هزينه و سود مورد انتظار خود را اعلام ميكند.بانكداري اسلامي اين نوع قرارداد را به عنوان يكي از تكنيكهاي كاري خود پذيرفته است.به عنوان يك تكنيك مالي مشتري از بانك خواست ميكند كه يك كالاي مشخص را براي وي خريداري كند و بانك با اعلام ميزان سود علاوه بر هزينه خريد به مشتري اين كار را انجام ميدهد.
مضاربه
نمونهاي
از شراكت در استفاده از منابع مالي است كه يك طرف مسوول تامين سرمايه و يك طرف
وظيفه انجام كار، تخصص و مديريت را برعهده ميگيرد.
هرگونه منفعت به دست آمده براساس يك توافق قبلي بين طرفين تقسيم ميشود در صورتي كه هرگونه زيان تنها متوجه تامينكننده سرمايه است.
در اين حالت بابت زيان شركت و عامل اجراي پروژه خسارتي پرداخت نميشود.
در اين عقد به وامدهنده ربالمال و به وامگيرنده مضاريب ميگويند. در بانكداري اسلامي تمامي سرمايه توسط بانك پرداخت ميشود و اجراي تجارت و مديريت آن برعهده طرف مقابل است.
در مضاربه هيچگونه زياني تقسيم نميشود. بانك در واقع صاحب دارايي است و عامل اجرايي به عنوان كارگر و يا كارگزار وي محسوب ميشود.
تقسيم سود بيشتر همانند عقد مشاركت تقسيم ميشود.
در مضاربه صاحب سرمايه حق مداخله در مديريت و تجارت را ندارد مسووليت اين مهم برعهده عامل اين پروژه است.
مهمترين ويژگي مضاربه امكان توافق بر سر تقسيم سود به هر نسبت بين طرفين است. مضاربه ميتواند به صورت انفرادي و يا گروهي اجرا شود.
هرگونه منفعت به دست آمده براساس يك توافق قبلي بين طرفين تقسيم ميشود در صورتي كه هرگونه زيان تنها متوجه تامينكننده سرمايه است.
در اين حالت بابت زيان شركت و عامل اجراي پروژه خسارتي پرداخت نميشود.
در اين عقد به وامدهنده ربالمال و به وامگيرنده مضاريب ميگويند. در بانكداري اسلامي تمامي سرمايه توسط بانك پرداخت ميشود و اجراي تجارت و مديريت آن برعهده طرف مقابل است.
در مضاربه هيچگونه زياني تقسيم نميشود. بانك در واقع صاحب دارايي است و عامل اجرايي به عنوان كارگر و يا كارگزار وي محسوب ميشود.
تقسيم سود بيشتر همانند عقد مشاركت تقسيم ميشود.
در مضاربه صاحب سرمايه حق مداخله در مديريت و تجارت را ندارد مسووليت اين مهم برعهده عامل اين پروژه است.
مهمترين ويژگي مضاربه امكان توافق بر سر تقسيم سود به هر نسبت بين طرفين است. مضاربه ميتواند به صورت انفرادي و يا گروهي اجرا شود.
مشاركت
مشاركت يك توافق است كه در آن بانك اسلامي سرمايه مورد نياز را تامين ميكند كه اين سرمايه با آورده ديگر طرفين قرارداد و شركت تجاري تركيب ميشود در اين قرارداد همه طرفين حق دارند كه در مديريت فعاليت تجاري يا صنعتي مداخله كنند اما نيازي به انجام آن نيست.
در اين عقد تجاري سود به دست آمده براساس توافق قبلي تقسيم ميشود اما زيان احتمالي حاصل از كار براساس نسبت آورده سرمايه تقسيم خواهد شد.
مشاركت
اين نوع مشاركت يك توافق كلاسيك است. تمامي طرفين براي تامين مالي يك پروژه
بازرگاني، صنعتي، سرمايهگذاري و غيره كه ريسك موفقيت آن نيز همواره وجود دارد،
همكاري ميكنند.
ميزان سود حاصل از اين پروژه براساس توافقات قبلي بين شركا تقسيم ميشود، اما هرگونه زيان احتمالي براساس ميزان حق و حقوق مشاركت طرفين تقسيم ميشود.
در اين مشاركت يك نفر به تنهايي نميتواند خسارت ناشي از عدم همكاري ديگران را متقبل شود. مديريت پروژه نيز بر عهده همه، برخي يا حتي يك نفر از اعضا خواهد بود.
ميزان سود حاصل از اين پروژه براساس توافقات قبلي بين شركا تقسيم ميشود، اما هرگونه زيان احتمالي براساس ميزان حق و حقوق مشاركت طرفين تقسيم ميشود.
در اين مشاركت يك نفر به تنهايي نميتواند خسارت ناشي از عدم همكاري ديگران را متقبل شود. مديريت پروژه نيز بر عهده همه، برخي يا حتي يك نفر از اعضا خواهد بود.
مشاركت
اين نوع مشاركت به نحوي است كه دو طرف سرمايههاي خود را در يك پروژه روي هم ريخته و در اجراي آن مشاركت ميكنند و سود و زيان حاصل از كار را به نسبت ميزان مشاركت بين يكديگر تقسيم ميكنند. در عقد مشاركت طرفين حق مداخله دارند، گرچه ميتوانند از اين حق خود چشم بپوشند و از طرف خود يك نفر را مشخص كنند يا اين حق را به شريك خود تفويض كنند. در اين صورت طبيعي است كه بهره بردن از سود و يا بر عهده گرفتن ميزان خسارت نيز با توجه به نقش طرفين در پيشبرد پروژه تعريف خواهد شد.
مشــــاركت در كل به دو نوع است. يكي مشـــاركت دائــــم (Permanent Musharakah) و ديگري مشاركت تقليلي (Diminishing Musharakah) كه در ذيل توضيح هر يك ارائه شده است.
مشاركت دائم
مشاركت تقليلي
اين قرارداد اجازه ميدهد كه به مرور پرداخت بيشتر و بالاتري نسبت به حق واقعي بانك صورت گيرد و بانك به تدريج سود آورده خود را دريافت ميكند و به علاوه سرمايه اصلي و حقوق مشاركتي بانك كمكم كاهش مييابد و پس از مدت معيني به صفر ميرسد و شراكت بانك پايان مييابد.
شكل عقد مشاركت مالي ميخواهد توسط بانكهاي اسلامي به منظور انجام تجارتهاي داخلي، واردات و چاپ اوراق اعتباري مورد استفاده قرار گيرد. اين قرارداد همچنين ميتواند در كشاورزي و صنعت به كار گرفته شود.
مشاركت در سرمايهگذاري مخاطرهآميز
اجاره
مضاربه (Muzarabah) حالتي از اجاره است كه صاحب زمين با اجاره دادن آن بخشي از محصول به دست آمده را به عوض اجاره دريافت ميكند. همين روش نيز توسط بانك اسلامي به كار گرفته ميشود. بانك براساس قراردادي ساختمان، لوازم و امكاناتي مشابه را در ازاي يك اجاره بهاي توافقي به مشتري اجاره ميدهد. اجارهبها ثابت بوده آنچنانكه بانك مبلغ سرمايهگذاري اصلي به علاوه سود آن را كسب خواهد كرد.
اجاره (ليزينگ)
براساس قرارداد اجاره يا ليزينگ يك بانك اسلامي يك دارايي را براساس مشخصات و خواستههاي مشتري خريداري ميكند و آن را با توافق طرفين ضمن تعيين مدت اجاره و ميزان اجاره به مشتري اجاره ميدهد. مشخصات و طبيعت دارايي مورد اجاره نيز به هنگام تعيين اجاره و زمان اجاره مورد نظر قرار ميگيرد. در طول مدت ليزينگ مالكيت دارايي در اختيار اجارهدهنده (بانك) است. بانك اين حق را دارد كه اين مالكيت را به اجارهكننده (مستاجر) انتقال دهد. در پايان مدت اجاره دارايي مجددا به بانك تحويل داده ميشود.
اجاره به شرط تمليك
از اين روش عمدتا براي خريد منزل و اتومبيل استفاده ميشود.
قرضالحسنه
بانكهاي اسلامي در ارائه اين وام به روشهاي مختلفي عمل ميكنند. برخي از اين بانكها وام قرضالحسنه را صرفا براي سرمايهگذاري در خود بانك به متقاضيان ارائه ميدهند. برخي ديگر به همه مشتريان اين وام را پرداخت ميكنند. برخي از بانكها اين وام را صرفا به دانشجويان نيازمند و ديگر بخشهاي اقتصادي ضعيف جامعه ميدهند. توليدكنندگان كوچك، كشاورزان و شركتهايي كه قادر نيستند از منابع ديگر نقدينگي مورد نياز خود را تامين كنند از متقاضيان اين وامها هستند
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر