تصدی

تصدی های صنعتی در افغانستان

بصورت مجموعی از سال 1340 الی سال 1345 ارزش حجم  تولیدات صنعتی از9.2 میلیارد افغانی به 12.7 میلیارد افغانی رسید. که در همـیـن مدت حجم تولیدات صنایع دستی از7.5میلیاردافغانی به9.1میلیاردافغانی افزایش یافت.

تولیدات سمنت در افغانستان از سال 1335 تا 1340 سالانه به 40 هزار تن میرسید.  که با تأسیس فابریکه سمنت غوری درسال 1344 تولیدات سمنت از 1344الی 1345 به  چهار برابر افزایش یافت، که در آن زمان  نیاز مندی  کشور را مرفوع ساخته و  از  واردات  سمنت  جلوگیری  بعمل آمد.

   تصدی کود وبرق:

این تصدی در سال 1352 به مساعدت  تخنیکی و اقتصادی شوروی  سابق آغاز به فعالیت نمود. ولی درسال 1367 نه تنها متخصصین از فابریکه به کشورشان عودت نمودند،  بلکه  تحویل دهی  سامان آلات و پرزه جات نیز عملاً قطع شد. گرچه متخصصین داخلی توانستند  کارهای خارجی ها را انجام دهنـد، لیکن نبودن  پرزه جات  و سامان آلات سبب  کمبود تولیدات این فابریکه ، که کود کیمیاوی و برق بود کاهش داد. بطوری که  تولیدات  کود این تصدی در سال 1371از -50- هزار تن تا سال 1372 به 34.5 هزار تن کاهش یافت.

  تصدی کار خانجات جنگلک:

تولیدات  این  تصدی  در  سال 1371 به  ارزش  180.57 میلیون افغانی یعنی 42 فیصد تولیدات پلان شده بود.  ولی در سال 1372 این تصدی کاملاً از تولیدات باز ماند. این تصدی بر علاوه اینکه از اثرات جنگ در امان نبود، ولی قسمت زیادی از وسایل آن   دزدی شده و  به پاکستان قاچاق  گردید.

در این تصدی الی آغاز ماه جدی سال 1371 به تعداد  1143 نفر مصروف کار بودند.

  تصدی تحقیقات جیوانجینری و خدمات هایدروجیولوجیکی:

این تصدی در سال 1364 به فعالیت شروع  کرد. وعمدتاً در دو جهت کار مینمود.

1-     مطالعه محلات ساختمانهای  مدنی و صنعتی قبل از آغاز اعمار آنها از لحاظ مقاومت  خاک، آبداری  و غیره.

2-     مطالعه آبهای تحت الارضی و آشامیدنی و تأمین آب نوشیدنی مورد نیاز اهالی.

این تصدی که مقر آن در ساحهً  پلچرخی قرار دارد بعد از پیروزی انقلاب اسلامی بوسیله  گروپ های  مسلح  قسمت اعظم  دستگاه های آن  تلف گردید. ولی  با آنهم  تعدادی  محدودی  از ابزار کار به ساحات امن شهر انتقال یافته و الی هم اکنون مورد استفاده قرار میگیرد.

  معادن افغانستان:

پـیشبرد کار در این عرصه که از سالیان درازتوسط  ریاست سروی معادن و جیولوجی  وزارت معادن و صنایع ادامه داشت و دارد. که شامل کشف، تثبیت و رشد ذخایر مواد ساختمانی(سنگ تعمیراتی، گچ، چونه و غیره) و سنگ های تزئیناتی( سنگ مرمر، سنگ رخام وغیره) مواد مفید معدنی (طلا، نقره، مس، آهن، کرومیت، ذغال سنگ وغیره) گردیده است. که در این بخش  به  ذکر نام یک تعداد از معادن مشهور کشور میپردازیم.

  تصدی ذغال سنگ شمال:

این تصدی که متکفل استخراج ذغال سنگ  صفحات شمال کشور بود، شامل معادن ذغال سنگ کرکر، دودکش و آهندره(این معدن در قسمت جنوب شهر پلخمری واقع است که بعد ازیک وقفه رکود در 1377 دو باره مورد بهره برداری قرار گرفت)  میباشد. از معادن مذکور طی سالهای 1371-1372 بالترتیب (52.12) و (12.5) هزار تن  ذغال  سنگ  استخراج  شده  است.

علت عقب مانی پلان  ذغال  سنگ عبارت اند از:

1-          معادن کرکر و دودکش الی اواسط سال 1367 از مساعدت تخنیکی و مالی کشور چک مستفید میگردید، که بعد ازعودت متخصصین چکی کلیه مساعدتهای مالی و تخنیکی به معادن مذکور قطع گردید که اثر منفی بالای حجم محصولات این معادن گذاشت.

2-          کمبود پایه های  فلزی  وچوبی چپاتی( پایه جهت ایجاد ستون در داخل معدن)

3-          کمبود وسایل  و  وسایط  استخراجی.

4-          کمبود  نیروی  بشری  متخصص.

5-          کمبود پول فزیکی  در محل.

درسال 1371 و 1372 تلاش جهت حل مشکلات مالی تصدی صورت گرفت. بدین منظور مبلغ 139 میلیون افغانی از طریق وزارت مالیه و مبلغ 27 میلیون افغانی پول فزیکی از مرکز تهیه و بدسترس تصدی قرار داده شد. ولی بعد از 11جدی سال 1372 ارتباط  کاری  وزارت  با  تصدی  قطع گردید و از آن به بعد الی سال 1375 وضع تصدی به حال خود گذاشته شد. «  که در این زمان تمام  مصارف و مخارج  تصدی از طریق  فروش  محصولات خود تصدی تمویل  میگردید.»

  تصدی افغان گاز:

این تصدی از سال 1346 بدینسو متکفل استخراج و صدور گاز طبیعی در سطح کشور بوده  که سطح استخراج در سال 1371به 193.8 میلیون متر مکعب و طی نه ماه سال 1372 به 136.2 میلیون متر مکعب بود.

طی همین مدت استخراج  گاز طبیعی صرفاً بمنظور تأمین نیازمندی های داخلی آنهم برای فابریکات کود و برق، نساجی بلخ و شهر شبرغان صورت میگرفت.

  تصدی مرمر و رخام:

این تصدی از سال 1354در چارچوب وزارت معادن وصنایع مصروف تولیدات سنگی مانند تراسو، موزانیک، مرمر باب و صنایع دستی  بوده و در ماه حمل سال1371 به ارزش سه میلیون افغانی تولید نمود واز آن تاریخ به بعد فابریکه  مذکور تحت تسلط  گروپ های  مسلح  قرار گرفت و فعالیت آن متوقف گردید.

در سال 1372 بالاثر مساعی  وزارت و مسؤولین تصدی کار فابریکه  طور مؤقت  به  فعالیت  خود  شروع  نمود.

دراین تصدی به تعداد  179  نفر مشغول کار بودند. خوشبختانه که وزارت معادن وصنایع  تلاشهای  را جهت  احیای  مجدد  فعالیت  فابریکه  انجام داده اند.