نگاه نگاه مختصر به پول
واژه پول
پول از کلمه یونانی (Obolos)
گرفته شده است و آن سکه ای بود که برابر یک ششم درهم یا دراخم بود
واژه سکه
سکه نام دستگاهی آهنی بود که برای مهر زدن بر پول هایی
که در میان مردم رایج و با آن معامله میکردند به کار می رفت .بعد ها آن را اثر
مهری می نامیدند که روی سکه ها حک می شد .بنابرین سکه عبارت است که از یک قطعه فلز
به وزن معین که روی آن علامت رسمی دولت یا حکومتی که عیار وزن به ارزش آن را تعهد
می کند قید شده است
کهن ترین پول فلزی کشف شده در جهان از موهنجودارو در
پاکستان فعلی به دست آمده که حدود 5000سال پیش ضرب شده است .
به طوری که مورخان میگویند اختراع سکه در سده هفتم پیش
از میلاد مسیح و در کشور لیدی صورت گرفته است در حدود 2700سال پیش در لیدی واقع در
کشور ترکیه کنونی سکه هایی از جنس الکتروم ضرب شد. سکه هایی که شاهنشاه لیدی رواج
دارد بنبر نام شاهنشاه یعنی کرزوش به کرزویید (کرزوسی) معروف گشت.
"در میان مردم و ملت هایی که مامی شناسیم مردمان
لیدی نخستین کسانی هستند که برای مصرف خود از زر سیم سکه زدند."
در اکتشافات اخیر کشور هندوستان مسکوکاتی بدست آمده که
ظاهرا مربوط به 5هزار سال قبل است (300سال پیش از میلاد) .
در شوش در جنوب
غربی ایران حلقه هایی متعلق به 4000سال پیش در کشفیات باستان شناسی فرانسویان به
دست آمده است.
در زمان داریوش
بزرگ وی دستور ضرب سکه های دریک طلا وشکل نقره صادر نمود .
حکومتها نشان
دادن اقتدار خود سکه ضرب می کردند .رواج سکه نشانه ای از پذیرش حکومت بود
.بنابراین هر اندازه که حوزه ی جغرافیایی پذیرش یک سکه گسترده تر می شد حکومت پا
بر جا و پر قدرت تر بنظر میرسید .
پول در روم قبل از میلاد
صراف ها اسناد
کاغذی دست (دست نوشته هایی) در اختیارمشتریان خود می گذارند یا به اشخاصی که
مسکوکات و فلزات قیمتی خود ا پیش آن ها به امانت می گذاشتند سندی به عنوان ((قبض
رسید)) می دادند. این اسناد که به همین عنوان ((قبض رسید)) معروف بودند به اعتبار
صراف صادر کننده در بازار دست به دست می گشتند و عملا وظایف پول مسکوک و رایج آن
زمان انجام می دادند.
پول در تعریف ابتدایی آن وسیله، قطعه، شی، یا
چیزیست که انسانها برای تبادل خواستهها، خدمات، کالاهای نیازها از آن استفاده میکنند.
به صورت کلّی هر چیزی میتواند به عنوان پول مورد استفاده قرار گیرد. در زمانهای قدیم کالاها معمولاً
به عنوان پول مورد استفاده قرار میگرفتند و در بسیاری کشورهای جهان طلا و نقره به عنوان پول رایج بودند. در حال حاضر تقریباً تمام پول
مورد استفاده در تمامی کشورهای دنیا اصطلاحاً پول فیات است که به پولی اطلاق میشود که دارای ارزش ذاتی
نبوده و کنترل ارزش آن در اختیار حکومت است. پول ظاهراً کلمه یونانی
است(فرهنگ..)الفاظی شبیه پول در انگلیسی داریم. در بیشتر کشورهای دنیا پول در گردش
دارای دو بخش پول مسکوک و پول بانکی است که پول بانکی اکثریت مقدار پول در گردش را
تشکیل میدهد.
در زمانهای گذشته نیاز های هر کس با تلاش های
فردی از قبیل شکار تولید و غیره تامین می شد .با گذشت زمان دیگر به تولید شخصی
قانع نبود و نیاز های اضافه ی خود را به روش های ذیل بدست میاوردند:
1- با زور آنچه را که می خواست به چنگ می آورد
2- ویا آنها را از راه معاوضه ی جنس با جنس یعنی معاوضه
مستقیم کالا به کالا فراهم می کرد و برای حفظ مقدار عددی مبادلات یا نتیجه معاملات
از ریسمان های گره دار یا چوب خط بهره می جستند.
کشف فلزات گران
بها
1;3.
طلا ونقره تنوع تولیدو لزوم رفع نیاز بشر از تولیدات مختلف در سیر گسترش اقتصاد
کشور ها موجب پیدایش دو کالای اقتصادی باثبات ارزش نسبی که مورد قبول عامه باشد شد
و این دو کالای فلزی طلا و نقره بودند .
آهن مس مفرغ
پس از آن که فلزات قیمتی طلا و نقره و به ویژه فلزاتی
مثل آهن مس و نقره کشف شدند و مزایا و وجوه تمایز آن ها نسبت به کالا های دیگر
شناخته شده آن ها جایگزین وسایل مبادلات قبلی که فاقد خصوصیات فیزیکی فلزات فوق
بودند ;شدند و به عنوان پول مورد استفاده قرار گرفتند .
اقسام پول
در بیشتر تاریخ پول مورد استفاده در تمامی
کشورهای دنیا، پول کالایی بوده است. حال آنکه اکتون در تمامی کشورهای دنیا پول
فیات مورد استفاده قرار میگیرد.
پول کالایی
در این نوع پول هر کالایی میتواند مورد استفاده
قرار گیرد. کالاهای رایج مورد استفاده فلزات نایاب مانند طلا و نقره و یا مس بوده
ولیکن گاهی مواد دیگری نظیر مواد غذایی، سنگ، سیگار و غیره نیز مورد استفاده قرار
گرفتهاند.
پول فیات
پول فیات پولی است که فاقد هرگونه ارزش ذاتی بوده و ارزش
آن تنها وابسته به حکومت است. در این نوع سیستم با از بین رفتن حکومت پول ضرب شده
توسط آن حکومت نیز بی ارزش میشود. در زمان قدیم پول تمامی کشورها معمولاً به فلزات
گرانبها نظیر طلا و نقره متصل بود. ولیکن بعد از لغو پیمان برتون وودز در سال 1971
به صورت یکجانبه از طرف آمریکا، در تمامی کشورهای دنیا پول مورد استفاده پول فیات است. به طور مثال در پشت اسکناسهای دلار آمریکا
نوشته شده است که این پول legal tender است که معنی آن این است که قبول
نکردن این پول برای مبادلات، غیرقانونی میباشد. پول فیات دارای این برتری نسبت به
پول کالایی است که در صورت مخدوش شدن آن دولت صادر کننده پول هنوز آن را قبول
میکند. به طور مثال میتوان اسکناس دارای پارگی را با اسکناس نو تعویض نمود ولیکن
مشابه چنین کاری در مورد پول کالایی وجود ندارد.
مسکوکات
مسکوکات در واقع پول ضرب شده توسط حکومت میباشد
که میتواند به صورت سکه و یا اسکناس باشد.
پول بانکی
پول بانکی پولی است که در یک حساب بانکی بوده و
قابل برداشت از شعب بانک و یا دستگاههای خودپرداز است. در تقریباً تمامی بانکهای
دنیا بانک از سیستم بانکداری ذخیره کسری استفاده میکند که در آن بانک تنها بخشی از سپرده ها را به عنوان ذخیره نگه
میدارد. پول بانکی دارای این تفاوت با پول مسکوک است که اولاً به صورت غیر فیزیکی
بوده و تنها یک عدد در دفترچه حساب صاحب حساب است و ثانیاً اینکه در صورت از بین
رفتن آن موسسه بانکی، پول ذخیره شده در آن نیز از بین میرود. سیستم بانکداری ذخیره
کسری دارای خطرات تورمی زیادی است زیرا در هر بار پول جدیدی به پول در گردش هر
کشور اضافه میشود. در تمامی کشورها بانک مرکزی میزان ذخیره مورد نیاز بانک را مشخص
میکند. پول در گردش هر کشور معمولاً مجموع پول مسکوک و پول درون حسابهای بانکی
است.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر